In mei ben ik „donateur” geworden van de Stichting Handboekbinden. Het leuke is dat ze boekbinduitdagingen hebben en dat je de eerstvolgende uitdaging krijgt toegestuurd. Dat was deze keer het boekenweekgeschenk van 2026 in losse katernen; aan de boekbinder de taak het boekje zo mooi of origineel mogelijk in de binden. De deadline was 30 september, dus dat moest wel lukken.
In Piaggio (door Hendrik Groen) gaan Marieke en Anton, twee rond-de-zestigers die elkaar net hebben ontmoet, samen op vakantie. Ze kopen in Milaan een Piaggio Ape (een driewielig scootervrachtwagentje), en rijden daarin terug naar Nederland.
Ik wist nu dat het boek de vorm van een Piaggio Ape zou krijgen. Het karretje heeft van voren bekeken beslist iets schattigs, en daar moest ik iets mee kunnen doen. In juni maakte ik wat schetsen op papier en in AI (Adobe Illustrator, niet kunstmatige intelligentie), om de juiste afmetingen te bepalen. Het voorplat van het boek werd de cabine van de Piaggio (van rood gespoten blik), bij voorkeur met Anton en Marieke er in. Het achterplat werd de achterbak, met een kat in een Albert Heijn-zak — beide komen in het verhaal voor. Eind juni gaf ik me op voor de challenge. Het was vakantie, dus een bevestiging kon nog even duren. Eind juli gingen we zelf op vakantie, dus het begin van de uitvoering van mijn project plande ik ergens in augustus.
De aanmelding vanaf mijn manofletters-adres leek niet te zijn aangekomen. Een latere email vanaf ons gezamenlijke adres kwam gelukkig wel aan. Tot mijn plezier waren er geen beperkingen aan gewicht of afmetingen.
Op 15 augustus begon ik met een nauwkeurige werktekening in Illustrator. Eind augustus bestelde ik blik voor de cabine, wieltjes, asjes, asklemmetjes en twee keer een sleutelhanger met een pluche kat.
Rond 1 september is er in Utrecht het Festival Oude Muziek, drie keer een concert en samen uit eten, en vóór de herfst wilde ik onze herftwens kunnen versturen, dus het zou een drukke maand worden. O ja en ik was nog jarig en er moest (vond ik) nog een verslagje over Buitenkunst 2026 komen!
Op 11 september vroeg ik onze vriendin Manon Postma of ze twee poppetjes wilde maken die Marieke en Anton voorstelden. Gelukkig was ze enthousiast. Ze las het boekje en ging de volgende dag al aan het haken. De dag daarna waren Marieke en Anton klaar!
Ik maakte een mal voor de neus van de cabine en probeerde een stuk blik in die vorm te hameren… en merkte dat mijn gereedschap niet voldeed. Mijn vaardigheid trouwens ook niet.
Dan toch maar karton gebruiken. Karton ken ik gelukkig goed. Terug naar de tekentafel: 4 mm grijsbord voor de neus (7 lagen) en de cabine, en zwaar aquarelpapier voor de portieren, en dat allemaal bekleed met rood boekbindlinnen. Met behulp van de oude neusmal zocht ik uit hoe ik het voorwiel kon bevestigen: het asje werd in een aantal hoeken verbogen, en een deel werd klemgezet tussen de lagen karton van de neus.
Op 17 september kocht ik felrood boekbindlinnen en wiebelogen voor de koplampen.
Op 21 september sneed ik — eindelijk — de definitieve stukken karton voor de cabine. Om de afgeronde vorm van de neus te krijgen sneed ik de randen schuin af, en bekleedde ik het geheel met zwaar aquarelpapier om alles te egaliseren. Achter de neus kwam een bakje waar Anton en Marieke in pasten (bekleed met donkerblauw papier), en de achterwand van de cabine met het dak. Ik bekleedde de onderdelen en plakte alles aan elkaar met PVA-lijm.
Onderaan de achterbak kwam de wielkast en de verbindingsbalk naar de cabine, beide zwart. Maar dat was het simpelste aan de achterbak. Terwijl de cabine los op het voorplat werd gelijmd, was de bak een integraal onderdeel van de band. Ofwel: het achterplat was 13 cm dik. Dat leverde een onhandig gevormd stuk boekbindlinnen op. Uiteindelijk heb ik de band in twee delen bekleed. Eerst het voorplat, de rug en de rechterkant van de bak. Daarna de rechter-, boven- en linkerkant van de bak. De rechterkant werd dus tweemaal bekleed, maar dat valt niet op. Voor de binnenkant en de onderkant van de achterbak gebruikte ik kraftpapier, om hout te simuleren.
Het boekblok zelf heb ik op bandjes gebonden, met samengestelde schutbladen: blauw (voor de lucht) en donkergroen (voor de bergen van de Stelviopas), met in witte Poscastift de haarspeldbochten naar boven.
De dag vóór de deadline was voor de laatste details: de zwarte band langs de neus, de portiergrepen, de AH-tas met de kat, het Piaggio-vignet vóórop, de voorwielkap, en de titel op het voorplat. Om het boek mooi te kunnen tentoonstellen heb ik nog een steunplateautje gemaakt met daarop een wieltje dat de pagina’s open houdt.
Tenslotte heb ik het boek — is dit nog een boek?1 — op de ochtend van 30 september afgeleverd bij de man die de inzendingen beheert. Samen met tientallen andere Piaggio’s gaat mijn band op reis van Deventer (de BoekAmbachtBeurs) via de Openbare Bibliotheek Amsterdam naar de bibliotheek van Sint-Niklaas (België). In april 2027 komen ze allemaal weer thuis, ook de mijne. Ik heb met Manon afgesproken dat Anton en Marieke met hun Piaggio af en toe bij haar zullen logeren.
- Ja, dit is nog een boek. Je kunt het zelfs nog lezen! ↩︎
Geniaal wat leuk
❤️